Symud tuag at ddull rheoleiddio mwy ataliol
04 Tachwedd 2026
Yn rhy aml, caiff rheoleiddio ei farnu yn ôl sut mae'n ymateb unwaith y bydd niwed eisoes wedi digwydd. Mae ymholiadau dros y degawdau, o Fryste a Chanolbarth Swydd Stafford i adroddiadau diweddar gan Ymchwiliad Thirlwall ac Adolygiad Mann, wedi tynnu sylw at y canlyniadau pan gaiff arwyddion rhybuddio eu methu, pan na chaiff pryderon eu gweithredu neu pan fydd problemau'n disgyn rhwng sefydliadau.
Fel Dirprwy Gadeirydd yr Awdurdod Safonau Proffesiynol, rwyf am nodi sut rydym yn symud ein ffocws i fyny'r afon – gan annog y rheoleiddwyr a'r Cofrestrau Achrededig rydym yn eu goruchwylio i nodi a mynd i'r afael â risgiau yn gynharach, a'n cynnal ein hunain i'r un prawf.
Fframwaith ar gyfer atal
Mae rheoleiddio cyffyrddiad cywir , a gafodd ei adnewyddu y llynedd, yn rhoi'r fframwaith inni. Mae ei egwyddorion craidd – nodi'r broblem cyn yr ateb, mynd mor agos at y broblem â phosibl, meintioli a chymhwyso'r risgiau, canolbwyntio ar y canlyniad – yn ymwneud ag atal cymaint â chymesuredd. Mae ei egwyddor o hyblygrwydd yn siarad am yr angen i reoleiddwyr lywio heriau newydd a risgiau sy'n dod i'r amlwg, ac mae ei bwyslais newydd ar gydweithio yn cydnabod nad oes unrhyw gorff sengl yn gweld y darlun cyfan.
Rhoi atal ar waith
Mae ein Safonau cyfun newydd , a ddaeth i rym ar 1 Gorffennaf, wedi rhoi hynny ar waith. Am y tro cyntaf, mae un fframwaith sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau yn berthnasol i reoleiddwyr statudol a Chofrestrau Achrededig. Mae hynny'n bwysig lle mae gofal yn cael ei ddarparu gan weithlu amrywiol a newidiol sy'n cwmpasu sawl disgyblaeth a phroffesiwn. Ac mae ein Safonau ar gyfer addysg a hyfforddiant yn anelu at sicrhau bod prosesau rheoleiddwyr yn adlewyrchu'r galluoedd sydd eu hangen wrth i wasanaethau, technoleg a modelau gweithlu esblygu ar draws pedair gwlad y DU.
Mae ein fframwaith wedi'i ddiweddaru hefyd yn gosod disgwyliadau cryfach ar gyfer datrys problemau'n lleol, fel bod pryderon yn cael eu datrys yn gynnar, gan atal problemau rhag gwaethygu'n ddiangen yn ogystal â sicrhau bod y rhain yn cael eu trin yn gymesur ac ar y lefel gywir.
Llywodraethu cryfach, gweithredu cynharach
Yn sail i hyn i gyd mae llywodraethu. Mae llywodraethu gwan yn caniatáu i risgiau fynd heb eu gweld – mewn rheoleiddwyr, ac yn y sefydliadau sy'n darparu gofal. Mae angen y wybodaeth gywir ar fyrddau, ar yr amser iawn, i ddarparu her wirioneddol ac i weithredu ar yr hyn maen nhw'n ei ganfod. Felly rydym wedi cyflwyno Safon ar lywodraethu ac arweinyddiaeth . Mae'n gosod y disgwyliad y bydd rheoleiddwyr yn meithrin diwylliant o agoredrwydd a dysgu, yn gwneud penderfyniadau sy'n seiliedig ar risg ar y dystiolaeth orau sydd ar gael, yn gweithredu ar ddysgu ac arfer gorau o adroddiadau ac ymholiadau allanol, ac yn adrodd yn gyhoeddus ar eu perfformiad eu hunain.
Rhannu gwybodaeth i fynd i'r afael â risgiau
Mae rheoleiddio ataliol yn dibynnu ar rannu gwybodaeth am risgiau a bylchau rheoleiddio yn fwy systematig. Bydd ein Safonau yn asesu pa mor effeithiol y mae rheoleiddwyr yn gweithio gydag eraill; ac rydym yn archwilio a allai ein methodoleg sicrwydd Cyffyrddiad Cywir ffurfio sail fframwaith risg a rennir, gan edrych ar alwedigaethau ar draws y system nad ydynt ar hyn o bryd yn destun rheoleiddio statudol. Byddwn hefyd yn defnyddio ein rôl traws-reoleiddwyr i gynnull trafodaethau a datblygu canllawiau arfer da i droi risgiau a nodwyd yn ddysgu a rennir a newid ymarferol.
Edrych y tu hwnt i ddull adweithiol
Wrth gwrs, mae cymryd camau effeithiol i amddiffyn y cyhoedd pan fydd pethau'n mynd o chwith yn parhau i fod yn hanfodol. Mae gan addasrwydd i ymarfer ddau Safon ar wahân bellach i gefnogi prosesau teg a dadansoddiad dyfnach o achosion oedi, ac mae ein Safonau hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i bob parti yn y broses liniaru risg a chefnogi'n effeithiol.
Ond ar ei ben ei hun, nid yw ymateb ar ôl y digwyddiad yn ddigon. Mae pwysau ar y gweithlu, ôl-groniadau addasrwydd i ymarfer a newid modelau gofal i gyd yn gwneud ymyrraeth gynharach, gydlynol yn fwy brys. Nid yw atal yn ychwanegiad at ddiogelu'r cyhoedd. Dyma'r nod.