Rheoleiddio ar groesffordd: yr heriau, y dewisiadau a llywodraethu rheoleiddio da
06 Hydref 2026
Siaradodd Dr Alan Clamp, Prif Weithredwr yr Awdurdod Safonau Proffesiynol, yn nigwyddiad Coleg Athrawon Ontario (OCT) yn Toronto ar 29 Medi 2026.
Dysgwch fwy am Alan a Bwrdd y PSAYn ei gyflwyniad, archwiliodd Alan yr heriau allweddol sy'n wynebu rheoleiddwyr, gan gynnwys: amgylcheddau gweithredu sy'n newid; pwysau ar y gweithlu; cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant; disgwyliadau cyhoeddus cynyddol a gostyngiad mewn ymddiriedaeth mewn sefydliadau cyhoeddus; a'r angen am fwy o gydweithio i gadw pobl yn ddiogel. Gan bwysleisio na all rheoleiddwyr ddibynnu'n llwyr ar fodelau adweithiol yn seiliedig ar gydymffurfiaeth a gorfodi mwyach, ond yn lle hynny, mae angen iddynt ddod yn fwy rhagweithiol, addasol, wedi'u llywio gan ddata, yn seiliedig ar risg ac ataliol.
Tynnodd y cyflwyniad sylw at yr angen am reoleiddio i gefnogi gweithluoedd diogel, medrus, addasol a chynaliadwy, gan annog rheoleiddwyr i chwarae rhan fwy strategol wrth gynllunio'r gweithlu, cefnogi llwybrau proffesiynol hyblyg, a galluogi arloesedd diogel, gan barhau i gynnal safonau cymhwysedd, ymddygiad a diogelwch y cyhoedd.
Canolbwyntiodd y cyflwyniad hefyd ar bwysigrwydd rhoi cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant wrth wraidd gwneud penderfyniadau rheoleiddiol. Mae hyn yn cynnwys gwrando ar farn defnyddwyr gwasanaethau, pobl yr effeithir arnynt gan benderfyniadau rheoleiddiol, a grwpiau sydd mewn perygl penodol o niwed.
Wrth i ddisgwyliadau’r cyhoedd o reoleiddio newid, rhaid i reoleiddwyr gydbwyso’r angen i alluogi arloesedd ag atal niwed, gweithredu’n gyflym wrth ddilyn y broses briodol, defnyddio data wrth amddiffyn preifatrwydd, a lleihau beichiau diangen wrth gynnal safonau. Pwysleisiodd Alan y gwahaniaethau rhwng diogelu’r cyhoedd a budd y cyhoedd, a rhwng disgwyliadau’r cyhoedd o reoleiddwyr a sut mae swyddogaethau rheoleiddio yn cael eu cynllunio a’u cyflawni mewn gwirionedd.
Mae'r cyflwyniad yn nodi gwerth rheoleiddio cyffyrddiad cywir fel fframwaith ymarferol, sy'n seiliedig ar egwyddorion, ar gyfer mynd i'r afael â'r heriau hyn. Mae'n pwysleisio pwysigrwydd rheoleiddio sy'n dargedig, yn atebol, yn gymesur, yn gyson, yn hyblyg ac yn dryloyw. Gall yr egwyddorion hyn helpu rheoleiddwyr i ganolbwyntio ar ganlyniadau, lleihau risgiau o niwed, a chynnal hyder y cyhoedd.
Manteisiodd Alan ar y cyfle hefyd i fyfyrio ar lywodraethiant Coleg Athrawon Ontario, gan gynnwys sut y gallai'r OCT gryfhau trefniadau llywodraethu ymhellach trwy hunanasesu cadarn, fframweithiau sicrwydd clir, ac adolygiadau effeithiolrwydd rheolaidd.
Yn ei sylwadau cloi, myfyriodd Alan ar yr hyn y mae wedi'i ddysgu mewn dros 25 mlynedd o weithio ym maes rheoleiddio. Ei neges olaf oedd mai rheoleiddwyr llwyddiannus y dyfodol fydd y rhai sy'n addasu i newid wrth aros yn driw i'w pwrpas diogelu'r cyhoedd.