Pwy sy'n gyfrifol? - Sut i arwain a rheoleiddio gweithwyr gofal iechyd a chymdeithasol proffesiynol sy'n defnyddio deallusrwydd artiffisial
29 Ebrill 2026
Mewnwelediadau o weithdy Prifysgol Bryste a PSA
“I ba raddau y gall neu y dylai gweithwyr proffesiynol ddibynnu ar argymhelliad a gynhyrchir gan AI, ei gwestiynu, neu ei anwybyddu’n llwyr? Pe bai rhywbeth yn mynd o’i le, a bod yr AI yn rhoi argymhelliad gwael, yna pwy fydd yn cael ei ddal yn foesegol ac yn gyfreithiol gyfrifol os bydd yr argymhelliad AI anghywir hwnnw’n cyrraedd y defnyddiwr gwasanaeth ac yn arwain at niwed?”
Mae defnyddio deallusrwydd artiffisial (AI) mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol yn codi cwestiynau proffesiynol, moesegol a chyfreithiol penodol i ddefnyddwyr. Ymdriniodd cynrychiolwyr o reoleiddwyr, Cofrestrau Achrededig yn ogystal â chleifion a defnyddwyr gwasanaeth â'r cwestiynau hyn a mwy mewn gweithdy diweddar a hwyluswyd gan academyddion o Brifysgol Bryste. Comisiynwyd y gweithdy gan yr Awdurdod Safonau Proffesiynol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol (PSA) mewn cydweithrediad â Dr Helen Smith RN a'r Athro Jonathan Ives.
Canolbwyntiodd y sesiwn ar nodi meysydd lle mae angen eglurder rheoleiddiol a rhannu arferion gorau ar gyfer sicrhau diogelwch cleifion a defnyddio deallusrwydd artiffisial yn foesegol. Trwy drafodaethau grŵp ystyriol, a chyda chymorth cyfres o senarios byd go iawn, archwiliodd y cyfranogwyr amrywiol themâu gan gynnwys diogelwch deallusrwydd artiffisial, rhagfarn, tryloywder ac atebolrwydd.
Mae rhai canfyddiadau allweddol o'r adroddiad yn cynnwys archwilio ymhellach yr angen i:
- Ymrwymo i ddysgu gydol gyrfa: Dylai hyfforddiant bara gyrfa gyfan, gan ddechrau gyda sylfaen gyffredin a symud ymlaen i sgiliau technoleg a gwasanaeth penodol, gan gynnwys Datblygiad Proffesiynol Parhaus.
- Gwella adrodd: Gwneud hi'n haws adrodd a dysgu o ddefnydd deallusrwydd artiffisial. Creu ffyrdd i staff a chleifion godi pryderon a gweithio gyda'i gilydd i fonitro technoleg ar ôl iddi gael ei rhyddhau.
- Rhannu cyfrifoldeb: Osgowch feio staff rheng flaen yn unig am risgiau system lefel uchel. Defnyddiwch atebolrwydd a rennir i atal “parthau chwalu moesol”, lle mae unigolion yn cymryd y bai am fethiannau system.
- Gwerthfawrogi mewnbwn amrywiol: Cynhwyswch lawer o safbwyntiau gwahanol wrth ddatblygu a defnyddio deallusrwydd artiffisial. Defnyddiwch Gynnwys Cleifion a'r Cyhoedd a gweithwyr proffesiynol i ganfod ac osgoi problemau ac i barhau i wella gwasanaethau.
- Byddwch yn hyblyg: Defnyddiwch ddull cam wrth gam gydag adolygiadau rheolaidd fel y gall goruchwyliaeth gadw i fyny â thechnoleg sy'n symud yn gyflym.
Rydym yn defnyddio'r canfyddiadau i lywio cyfraniadau'r PSA i Gomisiwn Cenedlaethol y DU ar Reoleiddio Deallusrwydd Artiffisial mewn Gofal Iechyd. Arweinir y Comisiwn gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA).
Darllenwch yr adroddiad ymchwil llawn .
DIWEDD
Awdurdod Safonau Proffesiynol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol
Cyswllt: media@professionalstandards.org.uk
Nodiadau i'r Golygydd
- Cynhaliwyd y gweithdy ar 27 Chwefror 2026. Fe'i comisiynwyd gan y PSA ac fe'i harweiniwyd gan academyddion o Brifysgol Bryste.
Daeth y gweithdy â rheoleiddwyr, Cofrestrau Achrededig (ARs) a chleifion/defnyddwyr gwasanaethau ynghyd i drafod y cyfleoedd a'r heriau o ddefnyddio AI. Mae'r adroddiad, a gyhoeddwyd ar 29 Ebrill 2026, yn rhoi trosolwg o'r prif bwyntiau ac argymhellion gan fynychwyr y gweithdy.
Yr Awdurdod Safonau Proffesiynol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol (PSA) yw corff goruchwylio'r DU ar gyfer rheoleiddio pobl sy'n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Mae ein cylch gwaith statudol, ein hannibyniaeth a'n harbenigedd yn sail i'n hymrwymiad i ddiogelwch cleifion a defnyddwyr gwasanaethau, ac i amddiffyn y cyhoedd. Mae 10 sefydliad sy'n rheoleiddio gweithwyr iechyd proffesiynol yn y DU a gweithwyr cymdeithasol yn Lloegr yn ôl y gyfraith. Rydym yn archwilio eu perfformiad ac yn adolygu eu penderfyniadau ar addasrwydd ymarferwyr i ymarfer. Rydym hefyd yn achredu ac yn gosod safonau ar gyfer sefydliadau sy'n dal cofrestrau o ymarferwyr iechyd a gofal nad ydynt yn cael eu rheoleiddio gan y gyfraith. Rydym yn cydweithio â'r holl sefydliadau hyn i wella safonau. Rydym yn rhannu arfer da, gwybodaeth a'n harbenigedd rheoleiddio cyffyrddiad cywir. - Rydym hefyd yn cynnal ac yn hyrwyddo ymchwil ar reoleiddio. Rydym yn monitro datblygiadau polisi yn y DU ac yn rhyngwladol, gan roi canllawiau i lywodraethau a rhanddeiliaid. Trwy ein hymgynghoriaeth yn y DU ac yn rhyngwladol, rydym yn rhannu ein harbenigedd ac yn ehangu ein mewnwelediadau rheoleiddio.
- Ein gwerthoedd yw – uniondeb, tryloywder, parch, tegwch a gwaith tîm – ac rydym yn ymdrechu i sicrhau eu bod yn greiddiol i’n gwaith.