Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2025/26

Neges gan Gadeirydd a Phrif Weithredwr PSA

Rydym yn falch o gyflwyno'r adroddiad blynyddol hwn ar gyfer 2025/26. Eleni rydym wedi parhau â'n gwaith i amddiffyn cleifion, defnyddwyr gwasanaethau a'r cyhoedd drwy wella rheoleiddio a chofrestru gweithwyr proffesiynol iechyd a gofal cymdeithasol. Rydym yn cefnogi safonau uchel mewn rheoleiddio a chofrestru drwy ein hadolygiadau perfformiad, asesiadau o achosion addasrwydd i ymarfer (adran 29), y rhaglen Cofrestrau Achrededig, a swyddogaethau polisi a chyfathrebu. Rydym wedi cynnal ein hymrwymiad i gefnogi diwygio rheoleiddio proffesiynol ac i hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant (EDI).

Rydym yn goruchwylio gwaith 10 corff statudol sy'n rheoleiddio gweithwyr gofal iechyd a chymdeithasol proffesiynol. Wrth gyflawni ein rôl goruchwylio, rydym yn ymdrechu i daro cydbwysedd rhwng craffu ar y naill law, a chyngor ac arweiniad ar y llaw arall. Yn ystod 2025/26, fe wnaethom ddatblygu set newydd o safonau unedig ar gyfer rheoleiddwyr a Chofrestrau Achrededig. Roedd hyn yn cynnwys adolygiad o'n safonau presennol, galwad am dystiolaeth, ymgynghoriad ar y safonau newydd drafft, a digwyddiadau ymgysylltu â rhanddeiliaid. Mae'r safonau newydd yn rhoi mwy o bwyslais ar lywodraethu, addasrwydd proffesiynol a chydweithio. Cyhoeddwyd y safonau, ynghyd â fframwaith tystiolaeth diwygiedig, ym mis Mawrth 2026 a byddant yn cael eu gweithredu o fis Gorffennaf 2026. 

Yn ystod 2025/26, fe wnaethom ddatblygu ein cynllun strategol newydd ar gyfer y cyfnod 2026-2029, a gyhoeddwyd ym mis Ebrill 2026. Mae'r cynllun yn nodi sut y byddwn yn annog dull mwy ataliol o reoleiddio trwy gyflawni ein dyletswyddau statudol i helpu i ymdopi â heriau tirwedd iechyd a gofal cymdeithasol sy'n newid yn gyflym heddiw. Mae hyn yn cadarnhau ymrwymiad diysgog y PSA i amddiffyn y cyhoedd. Mae'r cynllun strategol yn cydnabod y gall rheoleiddio gefnogi gofal diogel ac effeithiol orau pan fydd wedi'i dargedu, yn gymesur ac yn ataliol, a phan fydd yn gweithio fel rhan o system ddiogelwch ac ansawdd ehangach.

Yn ein hadolygiadau o berfformiad rheoleiddwyr dros y flwyddyn, rydym wedi canfod eu bod wedi perfformio'n dda yn gyffredinol yn erbyn y Safonau Rheoleiddio Da. Ar draws yr holl reoleiddwyr, cyrhaeddwyd cyfartaledd o 89% o'r safonau a chyrhaeddodd tri o'r rheoleiddwyr yr holl safonau. Ni chyrhaeddodd saith o'r rheoleiddwyr Safon 15. Safon addasrwydd i ymarfer yw hon a'r prif reswm dros beidio â'i chyrraedd yw ei bod yn cymryd gormod o amser i gloi achosion. Nid yw hyn yn dda i reoleiddwyr, cofrestreion, a chleifion a defnyddwyr gwasanaeth. Cyrhaeddodd pob rheoleiddiwr ond dau o leiaf 16 o'r 18 safon. Gwnaeth Cymdeithas Fferyllol Gogledd Iwerddon (PSNI) rai gwelliannau yn 2025/26, gan gyrraedd 14 safon, o'i gymharu ag 11 yn 2024/25. Dim ond 11 safon a gyrhaeddodd y Cyngor Nyrsio a Bydwreigiaeth (NMC) yn ei adolygiad perfformiad a gyhoeddwyd ym mis Mehefin 2025. Mae'r PSA yn cydnabod bod camau sylweddol wedi'u cymryd gan yr NMC yn ystod 2025/26 i ddeall y materion o fewn y sefydliad a gwella ei berfformiad. Fodd bynnag, mae'r cynnydd wedi bod yn gymysg, ac mae rhai meysydd lle mae'r NMC wedi cymryd camau cyfyngedig iawn i fynd i'r afael â materion a nodwyd yn yr adolygiad blaenorol. Yn yr adolygiad perfformiad a gyhoeddwyd ym mis Mai 2026, bodlonodd yr NMC naw o'r 18 safon. Byddwn yn parhau i fonitro perfformiad y PSNI a'r NMC yn agos. 

Wrth adolygu penderfyniadau rheoleiddwyr ynghylch a yw unigolion ar eu cofrestrau yn addas i ymarfer, rydym yn canfod bod y rhan fwyaf o achosion yn cael eu rheoli i safon uchel, gyda chanfyddiadau a sancsiynau sy'n amddiffyn y cyhoedd yn briodol. Fodd bynnag, mae pob penderfyniad yn bwysig ac mae lle i wella ymhellach. Yn ystod 2025/26, cwblhawyd 24 o apeliadau o dan ein pwerau adran 29. Cafodd un ar hugain o'r apeliadau hyn (88%) eu cadarnhau neu eu setlo. Roedd un apêl yn aflwyddiannus a thynnwyd dwy yn ôl. Yn ystod 2025/26 fe wnaethom hefyd rannu pwyntiau dysgu gyda'r rheoleiddwyr o'n hadolygiadau i gefnogi gwelliannau i'w prosesau. 

Mae gan y rhaglen Cofrestrau Achrededig ran bwysig i'w chwarae nawr ac yn y dyfodol, gan roi sicrwydd i'r cyhoedd mewn perthynas â rolau iechyd a gofal cymdeithasol heb eu rheoleiddio. Mae'r rhaglen bellach yn cwmpasu tua 135,000 o ymarferwyr ar draws 28 o gofrestrau. Yn 2026/27 byddwn yn cyflwyno safonau newydd ar gyfer Cofrestrau Achrededig a byddwn yn parhau i chwilio am ffyrdd o gynyddu ymwybyddiaeth a defnydd o'r cofrestrau gan gyflogwyr, cleifion a defnyddwyr gwasanaethau.

Ym mis Hydref 2025, cyhoeddwyd fersiwn ddiwygiedig o'n fframwaith sy'n seiliedig ar egwyddorion , sef Rheoleiddio Cyffyrddiad Cywir , a hyrwyddwyd y dull hyblyg a chymesur hwn mewn cyfarfodydd a chynadleddau yn ystod ail hanner 2025/26. Ym mis Hydref 2025, cynhaliwyd symposiwm llwyddiannus hefyd ar 'Troi mewnwelediadau o gwynion yn weithredu: atal niwed mewn gofal'. Dilynwyd hyn ym mis Tachwedd 2025 gan ein cynhadledd ymchwil flynyddol boblogaidd, gyda'r thema 'Atal niwed: troi mewnwelediad yn effaith'. Mae'r ddau ddigwyddiad hyn yn cefnogi ein ffocws ar reoleiddio ataliol, y byddwn yn adeiladu arno trwy gyflawni ein Cynllun Strategol ar gyfer 2026 i 2029. 

Ym mis Ebrill 2025, croesawyd Eleanor Marks fel aelod newydd o’n Bwrdd dros Gymru. Mae ein cylch gwaith yn cwmpasu pedair gwlad y DU. Fel rhan o’n hymrwymiad i weithio’n effeithiol gyda’r llywodraethau priodol, ac i ddarparu cyfleoedd i ymgysylltu â rhanddeiliaid, rydym yn cynnal cyfarfodydd a seminarau’r Bwrdd ar draws pedair gwlad y DU ar sail gylchdroi. Cynhaliwyd cyfarfod ein Bwrdd ym mis Mai 2025 yng Ngogledd Iwerddon a’r cyfarfod ym mis Medi 2025 yn yr Alban. Yn y ddau ddigwyddiad hyn, manteisiwyd ar gyfleoedd i ymgysylltu â rhanddeiliaid yn y ddwy wlad. Cynhaliwyd seminar ar y cyd â Llywodraeth Cymru hefyd ym mis Mawrth 2026.

I gloi, mae wedi bod yn flwyddyn lwyddiannus a chynhyrchiol i'r Awdurdod Safonau Proffesiynol. Wrth i ni edrych ymlaen at 2026/27 a thu hwnt, rydym yn parhau i fod yr un mor ymrwymedig ag erioed i wella rheoleiddio a chofrestru er mwyn amddiffyn y cyhoedd. 

Caroline Corby, Cadeirydd ac Alan Clamp, Prif Weithredwr