Mae'r Awdurdod Safonau Proffesiynol yn cyhoeddi adroddiad newydd i wella'r ymdriniaeth o achosion o gamymddwyn rhywiol mewn addasrwydd i ymarfer
08 Medi 2026
Mae'r Awdurdod Safonau Proffesiynol (PSA) wedi cyhoeddi adroddiad newydd heddiw, Gwella'r ffordd y caiff achosion o gamymddwyn rhywiol eu trin mewn achosion addasrwydd i ymarfer , i gefnogi rheoleiddwyr a Chofrestrau Achrededig i gryfhau eu dull o ymchwilio, rheoli a gwneud penderfyniadau mewn achosion addasrwydd i ymarfer sy'n ymwneud â chamymddwyn rhywiol.
Daw'r adroddiad wrth i ddata apêl y PSA ddangos cynnydd amlwg yn nifer a chyfran yr apeliadau sy'n ymwneud â chyhuddiadau a nodwyd fel rhai sy'n ymwneud â chamymddwyn rhywiol. Roedd yr achosion hyn yn cyfrif am 11% o'r apeliadau yn 2021/22, gan godi i 33% yn 2023/24 a 2024/25. Yn 2025/26, roedd naw o'r 35 apêl (26%) a ddygwyd gan y PSA yn ymwneud â chyhuddiadau sy'n gysylltiedig â chamymddwyn rhywiol.
“Mae achosion camymddwyn rhywiol ymhlith y materion mwyaf difrifol a sensitif a ystyrir drwy brosesau addasrwydd i ymarfer. Mae'r adroddiad hwn yn dwyn ynghyd ddysgu a mewnwelediadau yr ydym wedi'u datblygu drwy ein gwaith goruchwylio, ymgysylltu ag arbenigwyr a thrafodaethau â rhanddeiliaid, a'i fwriad yw cefnogi rheoleiddwyr a Chofrestrau Achrededig wrth iddynt barhau i gryfhau eu dull. Mae trin yr achosion hyn yn deg, yn sensitif ac yn effeithiol yn hanfodol i gynnal hyder y cyhoedd ac amddiffyn cleifion, defnyddwyr gwasanaethau a'r cyhoedd yn ehangach.”
Mae'r adroddiad yn tynnu ar adolygiadau'r PSA o benderfyniadau terfynol y panel addasrwydd i ymarfer, ei gyfres o weminarau ar fynd i'r afael â chamymddwyn rhywiol a'i atal, cyfraniadau arbenigwyr ar effeithiau camymddwyn rhywiol ar ddioddefwyr-oroeswyr, ymchwil, ac arfer da sy'n dod i'r amlwg o bob rhan o'r sector iechyd a thu hwnt. Mae'n tynnu sylw at heriau allweddol wrth ymdrin ag achosion addasrwydd i ymarfer sy'n cynnwys camymddwyn rhywiol ac yn nodi mesurau ymarferol y gallai rheoleiddwyr a Chofrestrau Achrededig fod eisiau eu hystyried wrth adolygu eu dulliau eu hunain.
Mae'r adroddiad hefyd yn nodi'r cyd-destun ehangach ar gyfer y mesurau gwella a nodwyd gan y PSA, gan gydnabod pwysigrwydd prosesau teg, sensitif ac effeithiol i bawb sy'n ymwneud ag achosion addasrwydd i ymarfer.
Mae'r cyhoeddiad yn ategu'r adnoddau presennol sydd ar gael ar wefan y PSA. Bwriedir iddo ddod â'r gwaith y mae'r PSA wedi'i wneud ers 2024 ynghyd a chefnogi rheoleiddwyr a Chofrestrau Achrededig i ystyried a ellid gwneud gwelliannau i'r ffordd y mae achosion addasrwydd i ymarfer sy'n ymwneud â chamymddwyn rhywiol yn cael eu trin.
DIWEDD
Awdurdod Safonau Proffesiynol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol
Cyswllt: media@professionalstandards.org.uk
Nodiadau i'r golygydd
- Mae mwy o ystadegau a data ar apeliadau addasrwydd i ymarfer PSA a chamymddwyn rhywiol ar gael yn yr adroddiad .
- Mae rhagor o adnoddau gan gynnwys mewnwelediadau wedi'u casglu o'n cyfres o weminarau a'n cynhadledd Camymddwyn Rhywiol ac Addasrwydd i Ymarfer ym mis Mai 2026 ar gael ar wefan y PSA.
- Yr Awdurdod Safonau Proffesiynol ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol (PSA) yw corff goruchwylio'r DU ar gyfer rheoleiddio pobl sy'n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Mae ein cylch gwaith statudol, ein hannibyniaeth a'n harbenigedd yn sail i'n hymrwymiad i ddiogelwch cleifion a defnyddwyr gwasanaethau, ac i amddiffyn y cyhoedd. Mae 10 sefydliad sy'n rheoleiddio gweithwyr iechyd proffesiynol yn y DU a gweithwyr cymdeithasol yn Lloegr yn ôl y gyfraith. Rydym yn archwilio eu perfformiad ac yn adolygu eu penderfyniadau ar addasrwydd ymarferwyr i ymarfer.
- Rydym hefyd yn achredu ac yn gosod safonau ar gyfer sefydliadau sy'n dal cofrestrau o ymarferwyr iechyd a gofal nad ydynt yn cael eu rheoleiddio gan y gyfraith. Rydym yn cydweithio â'r holl sefydliadau hyn i wella safonau. Rydym yn rhannu arfer da, gwybodaeth a'n harbenigedd rheoleiddio cyffyrddiad cywir.
- Rydym hefyd yn cynnal ac yn hyrwyddo ymchwil ar reoleiddio. Rydym yn monitro datblygiadau polisi yn y DU ac yn rhyngwladol, gan roi canllawiau i lywodraethau a rhanddeiliaid. Trwy ein hymgynghoriaeth yn y DU ac yn rhyngwladol, rydym yn rhannu ein harbenigedd ac yn ehangu ein mewnwelediadau rheoleiddio.
- Ein gwerthoedd yw – uniondeb, tryloywder, parch, tegwch a gwaith tîm – ac rydym yn ymdrechu i sicrhau eu bod yn greiddiol i’n gwaith.